Viðskiptastríð Bandaríkjanna og Kína

Eftir meira en tveggja ára spennu hafa Bandaríkin og Kína skrifað undir samning sem miðar að því að vinda af viðskiptanúning landanna. Hart hefur verið barist við samningagerðina en óljóst er hve mikill efnahagslegur ávinningur hann verður fyrir báðar þjóðirnar.

Innflutningsgjöld – í sumum tilvikum með lægra gengi – verða áfram til staðar. Sérfræðingar segja að ólíklegt sé að samkomulagið skili ágóða sem vegur þyngra en tapið sem þegar hefur orðið. Kíkjum á sigurvegarana og hinu sigruðu samkvæmt samningnum.

Sigurvegarinn: Donald Trump Bandaríkjaforseti

Sumir gagnrýnendur segja að lítið sé um efndir, en undirritunin býður Donald Trump Bandaríkjaforseta tækifæri til að setja viðskiptastríðið á bakvið sig og geta lýst yfir afreki í efnahagsmálum fyrir forsetakosningarnar 2020.

Það gæti verið léttir: Kannanir sýna að flestir Bandaríkjamenn eru sammála forsetanum um að Kína stundi ósanngjörn viðskipti, en þeir styðja almennt frjáls viðskipti og eru andvígir gjaldtöku. Reyndar misstu Repúblikanar nokkur þingsæti árið 2018 – breyting sem hagfræðingar hafa tengst viðskiptastríðið.

Sigurvegarinn:  Xi Jinping forseti Kína

Kína virðist ætla að komast auðveldara frá átökunum en ætla mátti í upphafi og hafði einungis samþykkt skilmála sem það bauð snemma í ferlinu, þar með talið að losa um markaðsaðgang bandarískra fjármálafyrirtækja og bílafyrirtækja. Í mörgum tilvikum hafa fyrirtæki frá öðrum löndum þegar notið góðs af breytingunum.

Þótt Xi forseti geti fullyrt að hann hafi ekki einfaldlega beygt sig fyrir kröfum Bandaríkjanna þýðir það ekki að Kínverjar fagni. Seðlabanki Bandaríkjanna áætlar að efnahagur Kína hafi orðið fyrir 0,25% höggi þar sem eftirspurn Bandaríkjanna eftir kínverskum vörum  féll um það bil þriðjung.

Taparar:  Bandarísk fyrirtæki og neytendur

Nýi samninginn helmingar tollaverð á 120 milljarða dollara virði af vörum, en flestir hærri tollanna – sem hafa áhrif á aðrar 360 milljarða dollar virði af innfluttum kínverskum vörum og meira en 100 milljarða virði útflutnings Bandaríkjanna til Kína – eru áfram til staðar. Og það eru slæmar fréttir fyrir bandarískan almenning.

Hagfræðingar hafa komist að því að kostnaðurinn – meira en $ 40 milljarðar hingað til – er alfarið borinn af bandarískum fyrirtækjum og neytendum. Og sú tala reynir ekki einu sinni að mæla tapað viðskipti vegna hefndar.

Á heildina litið áætlar fjárlagaskrifstofa bandaríska þingsins að tollatengd óvissa og kostnaður hafi dregið 0,3% frá hagvexti í Bandaríkjunum og dregið úr tekjum heimilanna að meðaltali um 580 dali síðan 2018.

Áætlanir Seðlabanka Bandaríkjanna taka mið af öllum nýjum gjaldskrám sem settar voru síðan í janúar 2018 – ekki aðeins þær sem taka til Kína – en sérfræðingar segja að takmarkaðri horfur myndi skila svipuðum niðurstöðum.

Taparar: Bændur og framleiðendur

Nýja samningurinn skuldbindur Kína til að auka kaup á framleiðsluvörum, þjónustu, landbúnaði og orku miðað við viðskipti landanna frá 2017 um 200 milljarða dala á tveimur árum.

Trump hefur sagt að þetta gæti falið í sér aukningu um 50 milljarða virði af landbúnaðarvörum á ári.

En opinberu tölurnar eru lægri, sérfræðingar eru efins um að það sé hægt að ná þessu markmiði og Kína hefur sagt að kaupin muni ráðast af eftirspurn á markaði. Hingað til hafa aðaláhrif á viðskipti verið sársauki.

Bændur, sem hafa orðið fyrir verstu skakkaföllunum vegna innflutningsgjalda Kína, þeir hafa orðið fyrir gjaldþrotahrinu og kallað eftir 28 milljarða bandaríkjadala björgunaraðgerðir sem ríkisstjórn Trump hefur orðið við.

Meðal framleiðenda, hefur Seðlabanki Bandaríkjanna orðið var við atvinnutapi sem stafar af hærri innflutningskostnaði og hefndaraðgerðir Kína.

Þegar til langs tíma er litið, geta amerísk fyrirtæki endurflutt framboðskeðjur sínar frá Kína til að forðast innflutningsgjöld – það er kostnaðarsamt en þegar byrjað.

Sigurvegarar: Taívan/Víetnam/Mexíkó

Á heimsvísu áætla hagfræðingar að viðskiptastríðið hafi leitt til lækkunar heimsvaxtar sem samsvarar 0,5% af vexti. En sum lönd hafa notið góðs af baráttunni, sem  áætlaðrar eru upp á 165 milljarða dala í viðskiptum.

Sérfræðingar hjá Nomura hafa greint Víetnam sem það land sem hafi hagnast mest á meðan SÞ komust að því að Tævan, Mexíkó og Víetnam voru með mestu aukningu í pöntunum Bandaríkjanna í fyrra.

Bandarísk yfirvöld komust að því að aukinn innflutningur Ameríku jók hagvöxt Mexíkó um rúm 0,2%,

BNA hefur sagt að Kína hafi fallist á nýja verndun hugverkaréttar, meðal annars að lækka þröskuldinn fyrir saksókn og aukin viðurlög. Gagnrýnin er að báðir aðilar segjast hafa samþykkt leið til að leysa slík ágreining. Þau voru meðal þeirra mála sem komu af stað viðskiptastríðinu.

En greiningaraðilar segja að það sé ekki ljóst hvort nýju skuldbindingarnar séu eitthvað frábrugðnar loforðum sem Kína hefur gefið áður. Og hinn nýi samningur fjallar ekki um nokkrar af helstu kvörtunum Bandaríkjanna vegna viðskiptahátta Kína – svo sem niðurgreiðslna sem það veitir tilteknum atvinnugreinum.

Að loku má það segja að nýja samkomulagið hefur alltaf verið talið vera fyrsta þrepið í viðskiptasamningum landanna. Framundar eru fleiri samningalotur.

Aðrar Fréttir

Share on facebook
Facebook
Share on google
Google+
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn