Vísindamenn efast ekki: Hafið verður dimmara vegna okkar

Sjórinn verður brúnni, súrari og hlýrri. Norska umhverfisstofnunin hefur áhyggjur.

Á landi talar fólk um ljósmengun.

Undir vatni eru aðstæður allt aðrar.

Í nýrri rannsókn, sem unnin var af norsku umhverfisstofnuninni, fullyrða vísindamenn að hafið sé orðið dekkra.

Hvort sem það er of mikið ljós, eða skortur á því, niðurstaðan er sú sama; það hefur neikvæð áhrif á Norðursjó og norska strandsjóinn.

Meirihluti rannsóknanna tengir breytingarnar við aukið framboð lífræns efnis frá ám og út á sjó.

Vísindamennirnir hafa kortlagt rannsóknir á dimmun hafsins frá 2009 og fram til dagsins í dag. Niðurstöðurnar eru ótvíræðar:

– Við sjáum dimmun í hafinu á norska strandsvæðinu. Við gerðum svo margar rannsóknir sem sýna langtímaþróun í því sem við köllum dimmt ljós í strandsjó og í Norðursjó.

Þetta segir Helene Frigstad vísindamaður og verkefnastjóri við norsku vatnsrannsóknarstofnunina (NIVA).

Síðustu 30 ár hefur verið skjalfest aukning á vatnsrennsli og framboði lausra lífrænna efna frá landi til strandsins.

Síðan 2009 hefur einnig verið rætt um að sjórinn verði dekkri.

Ok, dekkri sjór. Og hvað?

– Þetta þýðir að minna ljós kemst í sjóinn. Margar lífverur reiða sig á ljós til að knýja fram ljóstillífun. Það er grunnurinn að allri fæðukeðjunni í sjónum, segir Frigstad.

Marglyttur taka við hlutverki fisksins

Rannsakandinn útskýrir að þeir sjái nú þegar fjölda afleiðinga.

– Sumar rannsóknir sýna til dæmis að vorblómgun plöntusvifs kemur seinna fram vegna minni birtu, segir Frigstad.

Á sama tíma verður sjórinn líka hlýrri og súrari.

– Hvað allar breytingar þýða saman, viljum við hafa meiri þekkingu á, segir rannsakandinn.

Það eru ekki aðeins plöntur og þörungar sem taka eftir birtunni.

Í sumum skýrslum sem vísindamennirnir hafa komist að, hefur maður einnig séð blóm af marglyttum þar sem sjórinn er orðinn „dekkri“.

Þetta gerist vegna þess að sjómenn eru háðir sjón (og ljósi) til að geta veitt. Marglytturnar finna fyrir bráðinni.

– Í sumum Vestlandsfjörðum sérðu að það hefur orðið fjöldablómgun marglyttna sem hafa tekið við hluta af því hlutverki sem fiskurinn hafði.

Mörg rannsóknarverkefni í gangi

Hluti af skipun norsku umhverfisstofnunarinnar var að skoða hvaða rannsóknarverkefni væru í gangi.

Nú þegar eru miklar rannsóknir í gangi sem veita meiri þekkingu á áhrifum og hvaða ráðstafanir er hægt að grípa til að vinna gegn myrkri sjávar.

– Ein ráðstöfun gæti verið að sjá um votlendi. Einnig er mögulegt að auðvelda meiri gróður meðfram ám. Það eru nokkrar ráðstafanir sem hægt er að grípa til á landi, kannski líka í strandsjó þegar lífræna efnið er þegar komið þangað, segir Frigstad.

Einn möguleiki gæti verið að nota skeljar til að sía vatnið þar sem skemmdirnar hafa þegar orðið.

Þú getur mögulega notað krækling til að hreinsa vatnið og gera það skýrara, segir hún.

– Strandmyrkvi er einn af mörgum hlutum sem ég hef áhyggjur af. Ég er að hugsa um heildarálagið og hvort það geti hjálpað til við að koma vistkerfi strandarinnar áleiðis í það ástand sem við viljum ekki.

Norska umhverfisstofnunin: – Vert er að taka eftir því

Yfirráðgjafinn Marianne Olsen hjá norsku umhverfisstofnuninni segir að norska umhverfisstofnunin hafi stöðugt eftirlit með umhverfisástandinu.

– Þessar niðurstöður eru áhyggjuefni. NIVA hefur unnið gott starf við að hækka stöðu þess sem gerist við birtuskilyrði í norska strandstraumnum. Við erum að íhuga hvernig við getum fylgt þeim eftir, segir Olsen.

Rannsóknarskýrsla frá NIVA stuðlar að meiri þekkingu um það hvernig ljós hefur áhrif á hafsvæði og vistkerfi.


Norska umhverfisstofnunin sér enga dramatík strax í breytingunum. Engu að síður þýðir þetta að grípa verður til aðgerða til að koma í veg fyrir að breytingarnar hafi stórkostlegar afleiðingar. 

– Það eru miklar rannsóknir handan við hornið sem við bíðum spennt eftir. Loftslagsáhrif á hafsvæðunum eru í mikilli forgangsröð fyrir norsku umhverfisstofnunina, segir hún að lokum í samtali við NRK.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram

AÐRAR FRÉTTIR